کتاب تصویر مادر در قاب جوانی افق

زنی جوان که شوهرش در طول جنگ جهانی دوم به جبهه‌ی العلمین در شمال آفریقا اعزام شده است. در غربت شهر رم، برای شرکت در مراسم دعا در راه کلیساست. در راه، همچنان که یادگاری‌های معماری این شهر باستانی از پیش چشمش می‌گذرند. رویدادهای فاجعه‌بار جنگ را می‌بیند، جنگی هولناک که سرنوشت ملت‌ها از دشت‌های برف‌پوش روسیه تا صحرای سوزان آفریقا در گرو آن بود.

اثری تعمق‌برانگیز و خارق‌العاده، «تصویر مادر در قاب جوانی» یک بعدازظهر ژانویه در سال 1943 در شهر زیبای رُم را به تصویر می‌کشد؛ زنی از اقامت‌گاهی مخصوص آلمانی‌ها در دلِ شهر رُم به کلیسای لوترن می‌رود تا کنسرتی از باخ بشنود؛ جنگ برای او آوایی دوردست و کمی زنده‌تر از یک رؤیا است، البته تنها تا زمانی‌که با حقیقت روبه‌رو می‌شود: شاید همسرش هرگز از جبهه‌های جنگ باز نگردد. توصیف‌های دقیق نویسنده، فریدریش کریستین دلیوس از شهر رُم، اندیشه‌های موشکفانه‌ی زن، نابلدی‌اش از زبان ایتالیایی، تلاشش برای دور نگه داشتن واقعیتِ نازی‌ها از ذهن و گمراهیِ دلنشینی که برای خود ساخته، همه به مثابه‌ی بازبینی در شخصیتِ خود و جهانی که زندگی در آن جریان دارد، است. جریان سیلان ذهن و تک‌گویه‌های درونی شخصیت کتاب، بر ویژه‌تر شدن این اثر افزوده است.

این اثر مراقبه‌ای زیبا درباره‌ی حیات، عشق، شهر، جنگ و بی‌رحمی سرنوشت انسان است؛ تجربه‌ای شعرگونه از رمانی که برای نخستین بار از زبان آلمانی به فارسی ترجمه شده است. معماری، نقاشی، موسیقی همه پناهگاهی در برابر پلیدی‌های زندگی در سایه‌ی جنگ برای این زنِ پا به‌ماه ساخته‌اند؛ هنر به مثابه چتری در برابر بارانِ اسیدیِ جنگ جهانی دوم. «تصویر مادر در قاب جوانی» کلمه‌ی آغازینی دارد و نقطه‌ی پایانی؛ هر آنچه در این میان آمده، گفت‌وگوهای درونی، رؤیاپردازی‌ها، امیدها و آرزوهای زنی است در آستانه‌ی مادر شدن.

«تصویر مادر در قاب جوانی» اثر کریستیان دلیوس، نویسنده‌ی نامدار آلمانی و از نسل دوم نویسندگان پس از جنگ جهانی دوم است و چندین جایزه معتبر از جمله گئورگ‌بوشنر را در کارنامه خود دارد. تصویر مادر در قاب جوانی ،روایت یک ساعت از زندگی زنی آلمانی در شهر رُم، دربحبوحه‌ی جنگ جهانی دوم و مواجهه‌ی او با تاریخ و اساطیر شهری یکپارچه هنر و زیبایی است. این داستان از ابتدای حرکت زن که باردار است تا لحظه‌ای که به کلیسا برسد، بدون گذاشتن حتی یک نقطه، خواننده را با خود همراه می‌کند. داستان کوتاهی از عشق در میانه‌ی جنگ که زبان شاعرانه‌ی نویسنده مغلوبه‌شدن خشونت جنگ در برابر عشق و تولد و ایمان را یادآور به ما یادآوری می‌کند که با ترجمه‌ی محمود حدادی لحن نویسنده به‌درستی منتقل شده است. بی‌شک تصویر مادر در قاب جوانی، جنبه‌ی دیگری از ادبیات معاصر آلمان را پیش روی خواننده قرار می‌دهد.

نویسنده: ثمین نبی‌پور