کتاب بازگشت؛ پدران پسران و سرزمین مابینشان کوله پشتی

رمان «بازگشت» اثر هشام مطر، نویسنده لیبیایی-آمریکایی، داستانی تأثیرگذار درباره جست‌وجوی هویت، عشق و رهایی در سایه ظلم و ستم است. این اثر، که به‌عنوان یک خودزندگی‌نامه نیز شناخته می‌شود، روایت تلاش نویسنده برای یافتن پدرش را در دل تاریخ پرآشوب لیبی به تصویر می‌کشد.

ماجرا با بازگشت هشام مطر به لیبی پس از سال‌ها تبعید آغاز می‌شود. او که در پی یافتن سرنخی از پدر ناپدیدشده‌اش است، سفری پر از خاطرات تلخ و شیرین را تجربه می‌کند. پدر او، یک فعال سیاسی، در دوران حکومت معمر قذافی به اسارت گرفته شد و از آن زمان، هیچ خبری از او در دست نیست. بازگشت به لیبی برای مطر، رویارویی دوباره با زخمی کهنه از گذشته است؛ زخمی که او را به جست‌وجویی پرفراز و نشیب برای کشف حقیقت و رهایی از بند خاطرات سوق می‌دهد.

«بازگشت» تنها یک روایت شخصی نیست، بلکه تصویری تکان‌دهنده از جامعه لیبی در دوران دیکتاتوری ارائه می‌دهد. مطر با نگاهی تیزبین و قلمی شیوا، رنج و ستم مردم تحت حاکمیت استبدادی را به تصویر می‌کشد و پرده از بی‌عدالتی‌های دوران قذافی برمی‌دارد. در عین حال، او به بررسی روابط خانوادگی، تأثیر ناپدید شدن پدر بر زندگی‌اش و مفهوم هویت و تعلق می‌پردازد. در دل داستان، عشقی ممنوعه و پرمخاطره میان جاشوا و سارا، زنی شجاع و جسور، شکل می‌گیرد. این عشق که در سایه ترس و ناامیدی می‌شکفد، تقابل فرد با هنجارهای اجتماعی را به تصویر می‌کشد و به یکی از درون‌مایه‌های اصلی اثر تبدیل می‌شود.

این کتاب که در سال 2016 منتشر شد، سال بعد موفق به کسب جایزه پولیتزر در رشته زندگی‌نامه و خودزندگی‌نامه شد. روایت آن با صداقتی بی‌پرده و احساسی عمیق، خواننده را در مسیر پرپیچ‌وخم جست‌وجوی حقیقت همراه می‌کند. مطر با مهارتی تحسین‌برانگیز، گذشته و حال، امید و ناامیدی، و سیاست و زندگی شخصی را در هم می‌آمیزد و اثری خلق می‌کند که نه‌تنها داستان یک فرد، بلکه روایت رنج یک ملت است.