کتاب کارل مارکس و سنت اندیشهٔ سیاسی در غرب نشر ماهی

«جدی‌ترین کمبود در ریشه‌های توتالیتاریسم فقدان تحلیل تاریخی و مفهومیِ زمینه‌ی ایده‌ئولوژیک بلشویسم است. حذف آن عمدی بود. می‌توان دید که منشأ همه‌ی عناصر دیگری که سرانجام در قالب جنبشهای توتالیتر و در شکلهای مختلف حکومت متبلور شدند، برمی‌گردد به جریانهای پنهانی در تاریخ غرب که تنها هنگامی و در جایی ظهور کردند که چارچوب سنتیِ اجتماعی و سیاسی ملتهای غربی از هم پاشیده بود. نژادپرستی و امپرالیسم و ناسیونالیسم قبیله‌ای و نهضتهای “پان” و یهودستیزی هیچ‌یک رابطه‌ای با سنتهای گرانمایه‌ی سیاسی و فلسفی غرب نداشتند. تازگی هول‌انگیز توتالیتاریسم، و این واقعیت که ایده‌ئولوژیها و روش‌های حکومتی توتالیتر همه بی‌سابقه بودند و علل توتالیتاریسم در چارچوبهای معمول تاریخی قابل تبیین نبودند، همه مغفول خواهند ماند اگر کسی بیش از حد بر تنها عنصری تکیه کند که بر پیشینه‌ای ارجمند استوار است و بحث انتقادی درباره‌ی آن مستلزم انتقاد از اصول عقیدتی در فلسفه‌ی سیاسی غرب است. غرض از این عنصر مارکسیسم است.»