کتاب مجموعه خودم می خوانم 27 جیرجیرک، نشانه ج افق

حرف جـ ج یکی از صامت‌های مهم زبان فارسی است که در بسیاری از کلمه‌های روزمره وجود دارد، از کلمه‌های محبت‌آمیز مانند «جان» و «جیگر» بگیرید تا حیوانات مانند «جغد» و «جوجه». از اشیایی مانند «جامدادی» و «جعبه» بگیرید تا نام‌های محبوب مانند «جانان» و «جواد». با وجود آشنایی نسبی کودکان با صدای ج، نوآموزان کلاس اول در تشخیص و نوشتن درست آن در متن و ترکیب با مصوت‌های کوتاه گاهی دچار مشکل می‌شوند. دلیل آن هم ساده است: کودک باید حرف ج را از صداها و نشانه‌های مشابه مانند چ یا ح یا خ تشخیص دهد و در موقعیت‌های مختلف بتواند آن را درست تلفظ کند، بنویسد یا بخواند.

عبدالرحمان صفارپور و شکوه ‌قاسم‌نیا در کتاب جیرجیرک جلد 27 از مجموعه‌ی خودم می‌خوانم نشانه‌ی ج را آموزش می‌دهند. کتاب با متن‌های کوتاه درباره‌ی موضوع‌های مختلف مانند لباس نارنجی رفتگران و جاروبرقی آغاز می‌شود و کم‌کم، متن‌ها طولانی‌تر می‌شوند. کودک نشانه‌ی جـ ج در کلمه‌های مختلف می‌بیند و یاد می‌گیرد این نشانه را در ابتدای کلمه، وسط و انتهای کلمه تشخیص دهد و تلفظ کند. این روش به او اعتمادبه‌نفس می‌دهد و انگیزه‌اش برای خواندن و یادگیری را بیشتر می‌کند.

یکی از ویژگی‌های مهم مجموعه‌ی خودم می‌خوانم فعال کردن حافظه‌ی دیداری و شنیداری کودک است. برای نمونه در کتاب جیرجیرک، وقتی کودک کلمه‌‌ی «جوراب» را در کنار تصویر آن می‌بیند، هم‌زمان صدای ج را می‌شنود و با شکل نوشتاری آن آشنا می‌شود. این تمرین چندبعدی باعث می‌شود یادگیری حرف ج در ذهن کودک تثبیت شود و در خواندن و نوشتن‌های بعدی سریع‌تر و دقیق‌تر به کار گرفته شود.

کتاب جیرجیرک علاوه‌بر متن‌هایی برای خواندن، شامل فعالیت‌های خلاقانه است که مهارت‌های مختلف کودک را تقویت می‌کنند. فعالیت‌هایی مانند پرسش‌های تأمل‌برانگیز، جدول کلمه‌سازی، بازی و سرگرمی و... که هم مهارت‌های دست‌ورزی و هماهنگی چشم و دست را افزایش می‌دهند و هم یادگیری را از حالت خشک و تکراری دور می‌کنند.

آموزش خواندن یکی از مهارت‌های اساسی و بنیادین است که کودکان در مدرسه یاد می‌گیرند. خواندن یعنی نه فقط شناخت حروف و کلمات، بلکه درک معنا، فهم جمله‌ها و عبارت‌ها، دریافت پیام نویسنده و اندیشیدن درباره آن‌هاست. وقتی کودک بتواند متن را بفهمد و با آن ارتباط برقرار کند، لذت واقعی از مطالعه را تجربه خواهد کرد.

در دنیای امروز، مطالعه و دسترسی به خواندنی‌های گوناگون یکی از ابزارهای اصلی پیشرفت است. کودک تنها زمانی می‌تواند از مطالعه لذت ببرد و به صورت مستقل کتاب بخواند که مهارت کافی در خواندن داشته باشد. نوآموزان کلاس اول، با یادگیری حروف، صداها و ترکیب آن‌ها، به مرور قادر می‌شوند متن‌های ساده را بدون کمک دیگران بخوانند و در عمل، آموخته‌های خود را به کار بگیرند. این تجربه، لذت مطالعه را برای آن‌ها واقعی می‌کند و زمینه را برای مطالعه آزاد و مستقل فراهم می‌سازد.