کتاب مجموعه خودم می خوانم 40 طوطی، نشانه ط افق

شباهت صوتی ط با ت و شباهت نوشتاری آن با ظ، به‌علاوه‌ی دشواری نوشتن و کاربرد کم آن در گفتار روزمره باعث می‌شود که آموزش این نشانه در کلاس اول دبستان چالش‌برانگیز باشد. نشر افق کتاب طوطی را طراحی کرده است تا دستیار معلمان و والدین باشد و آموزش ط را از حالت انتزاعی به تجربه‌ای دیداری، شنیداری و معنا‌دار تبدیل کند.

در کتاب طوطی - جلد 40 از مجموعه‌ی خودم می‌خوانم - آموزش از همان عنوان کتاب با کلمه‌ای آغاز می‌شود که برای کودک آشناست، تصویر مشخص، عینی و دوست‌داشتنی دارد و به‌راحتی در ذهن می‌ماند. برای همین در اولین برخورد با کتاب، نشانه‌ی ط به یک تصویر زنده گره می‌خورد و دیگر فقط یک تِ عجیب نیست.

در مرحله‌ی بعدی آموزش، کودک یاد می‌گیرد که ط صدای تازه‌ای تولید نمی‌کند، اما شکل نوشتاری متفاوتی دارد. او در کتاب طوطی با کلمه‌هایی مانند «طبیعت»، «حیاط»، «طلوع»، «مخلوط» و «طالبی» مواجه می‌شود و می‌فهمد ط را در این کلمه‌ها باید با همان صدای ت بخواند. اما بارها شکل نوشتاری متفاوت آن را با رنگ قرمز می‌بیند و یاد می‌گیرد ط با ت متفاوت است. این درک به کودک کمک می‌کند از نظر نوشتاری شکل ط را از نشانه‌های دیگر تمایز دهد و احتمال اشتباه نوشتن ط به‌جای ت یا برعکس کاهش پیدا می‌کند.

عبدالرحمان صفارپور و شکوه‌ قاسم‌نیا در کتاب طوطی نیز مانند کتاب‌های ژاکت یا ظرف کمبود واژه‌های دارای ط را با انتخاب هوشمندانه جبران کرده‌اند. گستره‌ی واژگان انتخابی نویسندگان مجموعه‌ی خودم می‌خوانم هم شامل واژه‌های آشنا است و هم واژه‌های سخت ولی قابل‌فهم برای کودک. آن‌ها کلمه‌ها را در متن‌های کوتاه و معنادار تکرار می‌کنند تا کودک به‌راحتی درک کند و به‌ حافظه بسپارد.

معلم کلاس اول دبستان به‌جای توضیح‌های پیچیده می‌تواند از کتاب طوطی استفاده کند و با اشاره به شکل نوشتاری ط، به کودک اجازه بدهد خودش تفاوت را ببیند. کودک هم با خواندن این کتاب و دیگر کتاب‌های مجموعه‌ی خودم می‌خوانم به توانمندی‌هایش در خواندن اعتماد می‌کند و لذت کتاب‌خوانی را تجربه خواهد کرد.

در مجموعه‌ی خودم می‌خوانم آموزش از مسیر مشاهده و تجربه اتفاق می‌افتد. کودک به‌اندازه‌ی کافی نشانه‌های مختلف را در متن‌ها و فعالیت‌ها متنوع می‌بیند، تفاوت‌ها را بدون اجبار و فشار درک می‌کند، واژگان بیشتری را به‌خاطر می‌سپارد و مهم‌ترین مهارت سال اول مدرسه را به‌سادگی با بازی و داستان یاد می‌گیرد.