کتاب آلابولا اثر زکریا قائمی نشر چشمه

«آلابولا» سومین رمان زکریا قائمی، روایت زندگی مردی است که سودای پول و ثروت در سر دارد، اما با آغاز جنگ همه چیز تغییر می‌کند. زکریا قائمی پیش از این، برای رمان «تجریش» برنده‌ی جایزه‌ی ادبی هفت اقلیم شده است.

آلابولا از سال 58 و چند ماه بعد از انقلاب آغاز می‌شود. سه دوست فعالیت سیاسی داشته‌اند، اما اتفاقات به گونه‌ای دیگر رقم خورده و آرمان‌های آن‌ها عملی نشده است. یونس شاهسوند قهرمان اصلی رمان، بعد از آزادی از زندان با دو دوست دیگرش همراه می‌شود. آن‌ها تصمیم می‌گیرند یک معدن گچ در سمنان بخرند و با استخراج گچ زندگی‌شان را بهتر کنند. اما آغاز جنگ اتفاقات تازه‌ای در زندگی آن‌ها رقم می‌زند.

شروع رمان با ضمیر اول شخص جمع است: «ما اتفاقی سه نفر بودیم: یونس، فتحی، ماشال.» آن‌ها مبارزان سیاسی به بن‌یست‌رسیده‌ای هستند که با شکست مواجه شده‌اند. آن‌ها مسیر جدیدی در پیش می‌گیرند که با آرمان‌ها و باورهای گذشته‌شان تفاوت بسیاری دارد؛ خرید معدن گچ در جایی با نام عجیب جهنم‌دره. آن‌ها می‌خواهند با گچ‌های جهنم‌دره، ثروتمند شوند اما یونس با آن‌که معافیت سربازی دارد با آغاز جنگ، داوطلبانه به جبهه‌ می‌رود؛ جبهه در سردشت قرار دارد و یونس به منطقه‌ای می‌رود که در آن دوره‌ی تاریخی با وجود گروه‌های تجزیه‌طلب و خودمختار امنیت کمی دارد.

داستان روایت زندگی یونس شاهسوند از دوران جوانی تا دوران میانسالی اوست. او ترک‌زبان است و در زنجان به دنیا آمده و قصه‌اش از شهر تهران شروع می‌شود، در میانه داستان سراغ سرزمین مادری‌اش می‌رود و سرانجام در سمنان می‌ماند. با این حال این سکونت چندان طول نمی‌کشد و او به سوی روستای الواتان در نزدیکی‌های سردشت می‌رود. هرچند باز این سفر ادامه می‌یابد و جغرافیای داستان باز هم تغییر می‌کند.

«آلابولا» روایت تلخی و سیاهی جنگ و اسارت است؛ روایت‌ تکان‌دهنده‌ای از اتفاقات تاریخ معاصر که کمتر به آن‌ها پرداخته شده است. از زندان «دوله‌تو» که سلول‌هایش بی‌شباهت به اصطبل نیستند و غذای روزانه‌شان تنها آب نخود است تا اعدام‌های ساختگی برای به وحشت انداختن زندانیان تا قرارهای مالی برای آزادی اسیران.

یونس و دوستانش از علاقه‌مندان سینما هستند و به همین خاطر در تمام داستان اشاره‌هایی به فیلم‌ها، کارگردان‌ها و بازیگران می‌شود. از «همفری بوگارت»، «جان هیوستون» و «کتی هیپورن» در فصل‌های اولیه کتاب گرفته تا «سفر سنگ»، «خون‌بارش»، «طعم گیلاس» و «تنگسیر» در فصل‌های پایانی. نویسنده نام هر فصل از رمان را نام یک فیلم مشهور قرار داده و این‌گونه به سینما ادای دین کرده است.

«آلابولا» رمانی قصه‌گو است که بخشی از تاریخ معاصر ایران را روایت می‌کند؛ گزینه‌ای مناسب برای علاقمندان به رمان‌های فارسی.